Um Íslandsdeild
Guðspekifélagsin
Um stofnun
Guðspekifélagsins
Verkefnaval
Hugleiðing
Hin venjulega vitundargerð mannsins er stundum nefnd apahugurinn,
þar sem athyglin flögrar frá einu atriðinu til annars eins og api
sem sveiflar sér grein af grein.
Jafnvel þegar reynt er að einbeita huganum að einhverju sérstöku,
fer athyglin á reik og dreymir um eitthvað sem maður ætlar að gera
næstu helgi, eða upp í hugann kemur óleyst vandamál morgundagsins.
En þú átt þess kost að stöðva þetta sífellda flökt apahugans og
öðlast "hljóðan" eða "kyrran" huga, sem er forsenda þess að geta
þroskað hið andlega eðli þitt. Hugleiðingin er aðferðin til að
þjálfa upp þessa hugkyrrð.
INNRI MIÐJA FRIÐAR
Eftir því sem vandamál hins ytri heims magnast og margfaldast eru
þeir sífellt fleiri sem snúa sér að iðkun hugleiðingar sem fyrsta
skref í átt til kyrrlátara lífs, skýrari hugsunar, aukinnar orku og
visku í daglegu lífi og ekki síst til birtingar þeirrar uppsprettu
styrkleika og friðar, sem býr hið innra með hverjum manni.
Í þessari andlegu leit megum við ekki missa sjónar af þeirri
staðreynd að um er að ræða innri vegferð. Því á sama hátt og
hafdýpið á sín kyrrlátu djúp, ósnortin af ókyrrð yfirborðsins, er
því einnig farið hjá öllum mönnum. Í þessu djúpi vitundarinnar -
hinni sönnu miðju og uppsprettu alls sem við erum - ríkir þögn,
kyrrð og fegurð. Og við eigum þess kost að nálgast þessa innri
miðju.
Ef athyglinni er beint að hinni innri miðju getur það leyst úr
læðingi orku hinnar guðlegu uppsprettu, sem er hið sanna eðli hvers
mannlegs einstaklings. En flest lifum við í sjálfviðmiðuðum
hversdagsathöfnum efnisheimsins, útilokuð frá hinu andlega eðli
okkar og því ljósi sem streymir um það frá hinni einu uppsprettu
lífsorkunnar.
Það er lögmál náttúrunnar að eftirsókn okkar og óstöðvandi
athafnaþrá - óttinn, langanirnar, venjurnar, efinn og dómharkan -
draga stórlega úr þeirri orku sem við getum móttekið.
Með hugleiðingu getum við fjarlægt hindranirnar þannig að gáttir
hinna andlegu sviða vitundarinnar ljúkist upp. Þá mun sköpunargleði
og innsæi flæða inn í líf okkar, lina tak vandamálanna á okkar og
leiða til tjáningar kærleika og friðar í öllu sem við gerum.
Hugleiðingin er alger kyrrð - kyrrð líkamans, kyrrð tungunnar og
kyrrð hugans.
Til að öðlast kyrrð hugans verðum við að læra þá list að leyfa
athöfnum okkar, hugsunum, og tilfinningum að vera það sem þeim er
eðlilegt, án þess að hafa okkur á valdi sínu. Við getum ekki
þröngvað huganum til að verða hljóður, en við getum dregið athyglina
frá ókyrrð hans. Hugleiðingin er okkar innsta eðlilega ástand, hin
tæra vitund sem við upplifum um leið og hugurinn hættir athafnasemi
sinni. Hún er okkur erfið vegna þess að hún er það að gera "ekki
neitt". Hún er aðeins það að vera það sem við erum.
HIN ÆVAFORNU VÍSINDI
Hugleiðingin hefur verið höfuð viðfangsefni flestra andlegra hefða,
en þar sem hún er iðkuð í kyrrð og einrúmi, er hún síður þekkt en
margar þjóðfélagslegri iðkanir, svo sem prédikanir og söngur. Samt
sem áður eru leiðbeiningar sem gefnar voru fyrir þúsundum ára af
indverska spekingnum Patanjali enn í fullu gildi á okkar tímum. Hann
byrjar á því að leggja áherslu á nauðsyn flekklauss lífernis, sem
ekki byggist á græðgi og skynfýsn, heldur meinleysi, sannleiksást,
einföldu líferni og nægjusemi.
Fyrsta leiðsögn Patanjalis til hugleiðandans er að hægja á
tilbrigðum hugsunarinnar - að hindra hugann í að samkennast eða
bregðast við áreiti. Hann setur síðan fram eftirfarandi fjögur skref
sem nauðsynleg eru til að ná tökum á listinni að hugleiða:
Athugun (varurð). Að athuga með óskiptri athygli þroskar varurð eða
"staðfestu hugans", sem nauðsynleg er í hugleiðingu. Við verðum að
vera stöðugt meðvituð um þau skilyrði sem liggja að baki hugsunum
okkar og tilfinningum og reyna að starfa æ meira út frá þeirri miðju
kyrrðar sem er okkar raunverulega sjálf. Eftir því sem við iðkum
þetta lengur munum við gera okkur grein fyrir að hið raunverulega
ferli hugleiðingarinnar er ekki aðgreinanlegt frá sjálfri listinni
að lifa.
Fasthygli er nauðsynleg til að temja "apahugann". Við verðum að læra
að halda athyglinni staðfastlega við efnislega hluti, háleita
hugmynd eða persónuímynd og leiða hana aftur að viðfangsefninu ef
hún flöktir á dreif. Hugurinn reynir að taka völdin, en með því að
fylgjast gaumgæfilega með ferli hugsunarinnar getum við lært að
tryggja að það séum við, en ekki hugurinn sem ákveður innihald og
starfshætti vitundarinnar.
Hugleiðing. Hin raunverulega hugleiðing hefst þegar starfsemi hugans
þagnar og hugleiðandinn er sér meðvitaður um innri tilgang hennar.
Þetta er eins og að hverfa handan fasthyglinnar inn í al-varurð og
upplifa þannig eininguna.
Hljóður hugur. Í þessum lokaáfanga verður hugleiðandinn algerlega
eitt með hugleiðingunni. Þetta leiðir til útvíkkunar vitundarinnar
sem færir hann frá hinu takmarkaða sjálfi til hins æðra sjálfs. Ekki
er lengur neitt "ég" eða "það" sem viðfangsefni hugleiðingarinnar,
aðeins hinn eini veruleiki.
HVERNIG Á AÐ HUGLEIÐA?
Sérhver einstaklingur fer eigin leiðir við iðkun hugleiðingar, en
eftirfarandi aðalatriði eru sameiginleg öllum hinum hefðbundnu
hugleiðingaraðferðum:1. Hugleiðið reglulega á sama tíma hvern dag,
ein í ró og næði.
2. Sitjið í þægilegri stöðu með beinan hrygg.
3. Slakið á öllum vöðvum - djúp öndun hjálpar til.
4. Dragið meðvitað athyglina frá öllu ytra áreyti.
5. Æfið einhverja af neðangreindum athygliæfingum.
6. Geislið meðvitað til alls heimsins þeim friði og kærleika, sem
þið upplifið í hugleiðingunni.
7. Komið eftir u.þ.b. 15 mínútur rólega til baka til hinnar
venjulegu dagvitundar.
Til að hjálpa við að koma á hugkyrrð eru margar mismunandi æfingar
til reiðu fyrir hugleiðandann og eru nokkrar þær helstu tilgreindar
hér að neðan:a. Fasthygli á andardráttinn. Haldið athyglinni
stöðugri við streymi loftsins um nasirnar. Reynið ekki að telja
andartökin, látið andardráttinn flæða eðlilega en verið meðvituð um
flæðið inn og út. Þetta heldur athyglinni við hið líðandi andartak -
sem er hið eina hlið til æðri vitundar.
b. Notkun mantra. Möntrur eru orð, sem tengja okkur við hin andlegu
svið vitundarinnar vegna sérstakra hljómeiginleika. Að kyrja möntru
á borð við hið forna indverska "ÓM", (hin vestræna samsvörun er
amen), er öflugt tæki í hugleiðingunni.
c. Að sjá fyrir sér hlut eða hugmynd. Tákn eða spakmæli á borð við
"ég er eitt með alverunni", má nota sem viðfangsefni fasthygli til
að vekja hugkyrrð
d. Að tæma hugann. Margir hugleiðendur reyna einfaldlega að tæma
hugann eða kyrra athafnir hans, meðvitaðir um að ef það tekst mun
útvíkkun vitundarinnar fylgja.
Aðferðir sem hafa áhrif á vald okkar yfir huganum eru ekki
æskilegar, þar sem þær geta leitt til alvarlegs skaða fyrir
hugleiðandann bæði líkamlega og sálrænt. Einnig er mælt gegn notkun
lyfja við hugleiðingu, þar sem þau geta opnað fyrir yfirskilvitlegar
upplifanir en lyfta vitundinni aldrei til æðri vitundarstiga. Í raun
tilheyra engar aðferðir sannri hugleiðingu, sem annaðhvort lofa
vöknun yfirskilvitlegra hæfileika eða hvetja iðkandann til að gefa
upp sjálfstjórn eigin hugar til ytri vitundarafla.
TILGANGUR HUGLEIÐINGAR
Hið endanlega takmark með hugleiðingunni er hið sama og með Yoga -
að gera einstaklingnum kleyft að upplifa hið æðsta vitundarástand,
hina mystisku reynslu eða einingarvitund, sem er eining þess sem við
getum hugsað okkur sem Guð eða Náttúruna.
Þessi reynsla einingar er hin æðsta andlega upplifun, sem nokkur
einstaklingur getur upplifað.
© Guðspekifélagið
Forsíða | Guðspekifélagið | Dagskrá | Greinasafnr | Gangleri | Bókaþjónusta | Bókasafn | Tenglar